“Sesi Tutsak Edemezsiniz” O Muhteşem Hayatınız

Leyla Mihrinaz Engin

O Muhteşem Hayatınız adlı roman, alelade bir insanın bit pazarından satın aldığı fotoğraf merakından yola çıkarak, ünlü bir sanatçının bilinmeyen geçmişine doğru esrarengiz yolculuğun kurgulandığı, son derece inişli çıkışlı içsel yolculuklara şahit olacağınız ve beklenmedik bir şekilde kendinizi Dersim’de bulacağınız, profesyonel bir dil ve geniş bir hayal ürünüdür.

Oya Baydar’ın “…muhteşem hayatların barındırdığı sırları sorgulayan, insanın gerçek hikâyesinin ve kimliğinin izini sürmeye çalışan metin” olarak yorumladığı O Muhteşem Hayatınız adlı kitap ile tahmin edemeyeceğiniz sürprizler, beklemediğiniz sonuçlar ve bilmediğiniz bir yere düşe kalka ve hatta yara ala ala yolculuk yapacaksınız.

İç içe üç ayrı roman konusunun usta bir dil, ince duygu, büyük bir hayal gücü ve edebi betimlemelerle kaleme alındığı O Muhteşem Hayatınız adlı romanı büyük bir heyecan ve merak ile okursunuz.

Roman, bir divanın fotoğraflarından yola çıkıp geçmişine giden bir yaşam serüvenidir. Ötelenen ve inkâr edilen bu enteresan geçmişe yolculuk ettikçe sürüklendiğiniz ve kendisini içinde bulduğunuz olaylarla ve mekânlar sizi adeta büyüleyecektir.

O Muhteşem Hayatınız romanı “Toplayıcı” olarak kaleme alınan kahramanın fotoğraf merakından yola çıkarak, “diva” diye tanınan ünlü soprano Aliye Sema’nın bilinmeyen yaşamını konu edinmiştir. Ancak kahramanımız “diva” nın yaşamı öyle sıradan bir yaşam değil, fotoğraflar kurcalandıkça bilinmeyen esrarengiz bir gerçek ortaya çıkacaktır.

Romanda Aliye Sema’ya ayrılan bölüm, direk Aliye Sema adlı kahramanın dilinden okuyucuya sunulduğundan büyük tevazu ve kahramanın samimi itiraflarıyla kaleme alınmıştır. “Diva” diye tabir edilen dünyaca ünlü sanatçının iç dünyasında ünlü olmanın verdiği ego, egonun yarattığı ilişki şekilleri, alçak gönüllülük ile kibir arasında hissedilen gelgitler, “ünlü” psikolojisi altında yatan travmalar, ustaca işlenmiştir.

Aliye Sema aracılığı ile müzik hakkında okuyucuya fikirler verilmiş, özellikle “müzik kimlik, kimlik dil ilişkisi” gibi kavramlarla sosyal mesajlarda bulunulmuştur. Müziğin kaynağı olan “ses” hakkında italik yazıyla, edebi bir üslupla vurgulanan betimlemeler okumaya değerdir. Damağınızda şiirin tadını duyumsayacak ve kelimelerdeki anlam derinliğinden vurulmuşa dönebilirisiniz.

Yazarın,“Sesi tutsak edemezsiniz” betimlemesiyle Aliye Sema’yı “Diva” yapan kaynağa inip sesi, coğrafya ve tarihi nasıl buluşturduğuna şahit olursunuz.

Ve elbette kitabın kahramanı olan dünyaca ünlü sopranonun kim olduğu ile ilgili merakınız artar. Kitaptaki birçok ipucu, kim olduğunu bilmenize yardımcıdır. Bu ünlü sanatçının muhteşem sesini ve yaşantısını bu kitap aracılığı ile keşfetmiş olmak size bir ayrıcalık kattığı fikrine kapılmanız mümkündür. Birçok müzik erbabı bu ismi bilir ve takip eder. Romanda ismi farklı olarak kaleme alınan ünlünün yaşadıklarına, O Muhteşem Hayatınız romanı aracılığı ile inmek büyük bir şans olacaktır. Aliye Sema’nın aslında dünyaca ünlü opera sanatçısı Soprano Leyla Gencer olduğuna kanaat getirirsiniz, ancak Oya Baydar’ın farklı internet sitelerindeki yorumlarında, kahramanın Leyla Gencer olmadığı ile ilgili söylemleri sizi şaşırtabilir. Hem kahramanın hem de yazar olarak kendi babalarının subay olması sebebiyle, kendi yaşamını da kaleme almış olduğu düşüncesine kapılabilirisiniz. Diğer taraftan yazarın, romandaki yaşam örgüsünün hem kendi hem de Leyla Gencer’in yaşamıyla alakalı olmadığını iddia etmesi, kafalara şu soruyu getirtebilir: “Yazar, büyük bir özenle kaleme aldığı Dersim gerçeğini, inkâr ve asimilasyonun halen sürdüğü günümüzde, bazı gerçekleri aşikâr etmekten çekiniyor olabilir mi?” Bu haklı bir duruş olabilir. Ve bu duruş elbette yazarı ilgilendirir, okuyucu olarak da bize düşen, saygı göstermektir.

Diğer taraftan yazarın, gerek kendi, gerek Leyla Gencer’in ve gerekse Dersim yaşantılarından yola çıkarak gerçekleri çok usta bir dille harmanlayarak ve ince bir zekâyla okuyucuya sunması hayranlık uyandırmaktadır.

Ve O Muhteşem Hayatınız romanında ilerledikçe, beklenmedik bir şekilde, Divanın kızı Arya, üçüncü bir kahraman olarak önümüze çıkıyor. Bizi Dersim’e götürüp, 1937-1938 Dersim Katliamı gerçeği ile yüzleştiriyor. Arya’ya rehberlik eden Cansa sayesinde, Dersim Halkına ait kültürü, etnik kimlik ve inancı, söz ve müziğin bilinmeyen yönlerini görmeye başlayabilirsiniz.

Arya’nın Dersim gezisinden kendi iç dünyanıza bir yolculuk yapmanız mümkün. İnancı, Ali’yi, Aleviliği duyumsayacak, dağı, suyu, yeşili, sesi, ağıtı hissedecek ve belki de oturup geçmiş tarihinizin nereye uzandığını bir daha araştırma ve sorgulama ihtiyacı duyacaksınız. Ve yine yazarın kendi ifadesiyle: Bu roman bir Dersim romanı değil…” Vurgusu da size enteresan gelebilir. Çünkü birçok okuyucuya divanın olağanüstü hayatının yanı sıra diva gerçeğine kaynak olan Dersim ve Dersim gerçeğinin oldukça profesyonel bir şekilde kaleme alındığı bir Dersim romanı gibi gelebilir. Ve elbette yine, takdiri yazarına bırakmak zorunda kalıyoruz. Ancak  bu ifadeyi kullandığı da okuyucuyu düşündürtmüyor değil?

Kitabın ilk satırlarından itibaren olumsuz bir sonuca, bilmediğiniz bir yere ulaşacaksınız korkusu yaşarsınız. Olumsuzluğa dair ipuçlarıyla yol alırsınız. Karşınıza çıkan olaylar örgüsü sizi güldürebilir, ağlatabilir, hatta aynı anda hem güldürüp hem de ağlatabilir.

Okuyucu olarak yazarın, kitabı yazmaya hangi veriden yola çıktığını, kaynağının toplayıcı mı, Diva mı, Arya mı, Dersim mi olduğu sorusuna kapılabilirisiniz. Sanırım kitap boyunca da bu sırrı çözemeyeceksiniz.

O Muhteşem Hayatınız romanı incelenmeye, tanıtılmaya, eleştirilmeye hatta övülmeye bile ihtiyaç duymayan bir kitaptır. Tabiri caizse “rüştünü ispatlamıştır.” Öylesine güzel kurgular, düşünsel akışlar, keyifli betimlemeler ve öylesine ustaca çözülen sırlar var ki sizi büyüleyip gider ve olumlu yorum katmaktan kendinizi alıkoyamazsınız. Tek kelimeyle O Muhteşem Hayatınız romanı muhteşem..

omuhtesemhayatimiz

O Muhteşem Hayatınız, Oya Baydar, Can Yayınları, İstanbul 2014, 480 s.

İlginizi Çekebilir

istanbul escort bayan