Osmanlı Arşivini Niye Sattınız?

kitap-lık’ın yeni sayısında okuru bir sürpriz bekliyor: Tanpınar’ın kitaplarına girmemiş dört yazısı. Bir yazısında Tanpınar, Osmanlı arşiv belgelerinin hurda olarak Bulgaristan’a satılmasını eleştiriyor: “Dünyaya parmak ısırtan bir alış veriş yaptık.”

Yapı Kredi Yayınları’nın iki aylık edebiyat dergisi kitap-lık’ın 182. sayısında Necati Tonga’nın keşfettiği, Ahmet Hamdi Tanpınar’ın bugüne kadar kitaplarına girmemiş dört yazısı yer alıyor. 1931 yılında Hız adlı gazetede yayımlanan yazıları Tanpınar, Ankara’da hoca iken kaleme alır. 1927 yılında Ankara’ya öğretmen olarak atanan Tanpınar, Ankara Lisesi’nde, Gazi Terbiye Enstitüsü’nde ve Ankara Kız Lisesi’nde ders verir. Enstitü bünyesindekilerce 1931’de yaz aylarında yedi sayı olarak yayımlanan Hız Gazetesi’nde Ahmet Hamdi’nin yanı sıra Hasan Ali Yücel, Suut Kemalettin Yetkin gibi edebiyatçıların da yazısı yer alır.

Tanpınar’ın Hız’a yazdığı yazıların ikisi deneme türünde diğer ikisi ise kitap tanıtımı. Tanpınar, yazılardan birinde “A.H.”, diğer üçünde ise “Ahmet Hamdi” imzasını kullanır. Hız’da “Bir Alışveriş Münasebetile” başlığıyla yayınlanan ilk yazısında Tanpınar, Osmanlı arşiv belgelerinin 1931’de hurda olarak Bulgaristan’a satılmasını eleştiriyor: “İzmir’de incirlerimiz, Samsun’da tütünlerimiz ve her köy anbarında buğdaylarımız müşterisiz beklerken, birden bire dünyaya parmak ısırtan bir alış veriş yaptık. Dirayetli bir memurumuz kalktı, başka işi kalmamış gibi, bizi hiç rahatsız etmeyen bir malımıza, zavallı hazine-i evraka müşteri buldu. Ne denir, Allah sâyini meşkûr etsin!”

kitaplik-182Tanpınar, “Kitabiyât: Estetik” başlıklı yazısında, yakın arkadaşı Suut Kemal Yetkin’in aynı adlı eserini tanıttı. Hız’da yayınlanan üçüncü yazısında Paul Morand’ın 1931’de basılan Papier D’ıendite (Kimlik Kartı) adlı eserini tanıtıyor. Gazetedeki diğer yazılarına göre hacimli olan bu yazıda Tanpınar, “Seyahat Edebiyatı” hakkındaki düşüncelerini uzun uzun anlatıyor. Tanpınar’ın son yazısı ise “Kadın-Sanatkar” adını taşıyor.

Tanpınar’ın süreli yayınlarda yayınlanan çalışmaları, İlyas Dirin, Şaban Özdemir ve Turgay Anar’ın 2002 yılında neşrettikleri “Mücevherlerin Sırrı: Derlenmemiş Yazılar, Anketler ve Röportajlar” adlı kitapta bir araya getirilmişti. Beş ay önce ise Mehmet Can Doğan, Tanpınar’ın “Şöhret ve Ebediyet” adlı neşredilmiş ilk yazısını bularak edebiyat âlemine kazandırmıştı. Bulunan son dört yazı ile Tanpınar’ın yazarlık serüvenindeki imzalı yazıları büyük ölçüde tamamlanmış oldu.

İlginizi Çekebilir